قتل غیرعمدی مورث هم مانع ارث است؟
خلاصه
فقط قتل «عمدی» مانع ارث است؛ چه مباشرت چه تسبیب، چه به تنهایی چه با شرکت دیگری.
۱ گره کجاست؟
گره اینجاست: چهار قید در مادهٔ ۸۸۰ پنهان است و هر کدام می‌تواند یک تست باشد.
قید اول: «عمداً». قتل غیرعمدی مانع ارث نیست. قید دوم: «بالمباشره یا بالتسبیب»؛ کسی که سبب قتل عمدی شده هم ممنوع از ارث است. قید سوم: «منفرداً یا به شرکت دیگری»؛ شریک هم ممنوع می‌شود. پس معیار، «عمد» است نه شیوهٔ ارتکاب.
۲ متن ماده با قیود
ماده ۸۸۰ قانون مدنی
ماده ۸۸۰: قتل از موانع ارث است بنابراین کسی که مورث خود را عمداً بکشد از ارث او ممنوع می‌شود اعم از اینکه قتل بالمباشره باشد یا بالتسبیب و منفرداً باشد یا به شرکت دیگری.
عبارت‌های رنگی، قیدهای تعیین‌کنندهٔ حکم‌اند.
گزینهٔ دام هر قتلی، از جمله قتل غیرعمدی را مانع ارث می‌داند، یا می‌گوید «سبب قتل» ممنوعیت نمی‌آورد. متن ماده فقط «عمد» را شرط کرده و تسبیب را هم شامل می‌شود.
۳ تک‌تست
پسری در تصادف رانندگی ناشی از بی‌احتیاطی، پدر خود را به قتل می‌رساند (قتل غیرعمدی). آیا از پدر ارث می‌برد؟