سکوت مالک در معاملهٔ فضولی، اجازه است؟
خلاصه
نه. سکوت مالک، حتی با حضور در مجلس عقد، اجازه محسوب نمیشود؛ اجازه باید با لفظ یا فعل دال بر امضا باشد.
۱ گره کجاست؟
گره اینجاست: معاملهٔ فضولی باطل نیست؛ غیرنافذ است و تکلیفش با اجازه یا ردِ مالک روشن می‌شود.
معامله به مال غیر جز به عنوان ولایت، وصایت یا وکالت نافذ نیست، ولی اگر مالک پس از وقوع معامله آن را اجازه کند، صحیح و نافذ می‌شود (مادهٔ ۲۴۷). اجازه با لفظ یا فعلی حاصل می‌شود که بر امضای عقد دلالت کند (مادهٔ ۲۴۸)؛ سکوت اجازه نیست (مادهٔ ۲۴۹). رد هم با هر لفظ یا فعل دال بر عدم رضا حاصل می‌شود (مادهٔ ۲۵۱).
۲ متن ماده با قیود
مواد ۲۴۷ و ۲۴۹ قانون مدنی
ماده ۲۴۷: معامله به مال غیر جز به‌عنوان ولایت یا وصایت یا وکالت نافذ نیست ولو اینکه صاحب مال باطناً راضی باشد ولی اگر مالک یا قائم‌مقام او پس از وقوع معامله آن را اجازه نمود در این صورت معامله صحیح و نافذ می‌شود.
ماده ۲۴۹: سکوت مالک ولو با حضور در مجلس عقد اجازه محسوب نمیشود.
عبارت‌های رنگی، قیدهای تعیین‌کنندهٔ حکم‌اند.
گزینهٔ دام می‌گوید «چون مالک در جلسه حاضر بود و اعتراض نکرد، معامله با رضای ضمنی او نافذ شده است». مادهٔ ۲۴۹ سکوت را حتی با حضور در مجلس عقد اجازه نمی‌داند.
۳ تک‌تست
«ب» ملک «الف» را بدون وکالت به «ج» می‌فروشد. «الف» در مجلس عقد حاضر بود و ساکت ماند. بعداً می‌گوید اجازه نداده‌ام. وضعیت معامله؟