ورشکستگی با «توقف» حاصل میشود یا با «حکم دادگاه»؟
خلاصه
ورشکستگی در اثر توقف از تأدیه حاصل میشود، اما رسماً با حکم دادگاه اعلام میشود. تاریخ توقف را دادگاه در حکم تعیین میکند.
۱ گره کجاست؟
گره اینجاست: «حصول» ورشکستگی با «اعلام» آن فرق دارد.
ورشکستگی تاجر یا شرکت تجارتی در نتیجهٔ توقف از تأدیه وجوهی که بر عهدهٔ اوست حاصل میشود (مادهٔ ۴۱۲). اعلام آن با حکم دادگاه بدایت است و سه راه دارد: اظهار خود تاجر، تقاضای یک یا چند طلبکار، یا تقاضای مدعی‌العموم (مادهٔ ۴۱۵). دادگاه در حکم تاریخ توقف را معین میکند و اگر معین نکند، تاریخ حکم، تاریخ توقف است (مادهٔ ۴۱۶). حکم ورشکستگی به طور موقت اجرا میشود (مادهٔ ۴۱۷). تاجری که هنگام مرگ در حال توقف بوده تا یک سال بعد از مرگ نیز قابل ورشکسته‌اعلام‌شدن است (مادهٔ ۴۱۲).
۲ متن ماده با قیود
مواد ۴۱۲، ۴۱۵، ۴۱۶ و ۴۱۷ قانون تجارت
ماده ۴۱۲: ورشکستگی تاجر یا شرکت تجارتی در نتیجه توقف از تأدیه وجوهی که بر عهده او است حاصل میشود. حکم ورشکستگی تاجری را که حین‌الفوت در حال توقف بوده تا یک سال بعد از مرگ او نیز می‌توان صادر نمود.
ماده ۴۱۵: ورشکستگی تاجر به حکم محکمه بدایت در موارد ذیل اعلام میشود: الف) بر حسب اظهار خود تاجر. ب) به موجب تقاضای یک یا چند نفر از طلبکارها. ج) بر حسب تقاضای مدعی‌العموم بدایت.
ماده ۴۱۶: محکمه باید در حکم خود تاریخ توقف تاجر را معین نماید و اگر در حکم معین نشد تاریخ حکم تاریخ توقف محسوب است.
ماده ۴۱۷: حکم ورشکستگی به طور موقت اجرا میشود.
عبارت‌های رنگی، قیدهای تعیین‌کنندهٔ حکم‌اند.
گزینهٔ دام می‌گوید «ورشکستگی با صدور حکم دادگاه حاصل میشود نه با توقف». ماده ۴۱۲ حصول ورشکستگی را به توقف نسبت می‌دهد و حکم، آن را اعلام میکند.
۳ تک‌تست
دادگاه در حکم ورشکستگی تاریخ توقف را معین نکرده است. تاریخ توقف چه روزی محسوب میشود؟