عیب مخفی یعنی عیبی که دیده نمی‌شود؟
خلاصه
نه. در مادهٔ ۴۲۴ «مخفی» یعنی مشتری به آن عالم نبوده، حتی اگر عیب ظاهر بوده و او متوجه نشده باشد.
۱ گره کجاست؟
گره اینجاست: کلمهٔ «مخفی» شما را به سمت «پنهان و نادیدنی» می‌برد. قانون معیار دیگری دارد: علم مشتری.
مادهٔ ۴۲۴ می‌گوید عیب وقتی مخفی محسوب است که مشتری در زمان بیع به آن عالم نبوده باشد؛ خواه واقعاً پوشیده بوده، خواه ظاهر بوده و او ملتفت نشده. پس معیار ذهنی (علم مشتری) است نه عینی (قابل رؤیت بودن).
دو شرط دیگر هم لازم است: عیب در «حین عقد» موجود باشد (مادهٔ ۴۲۳) و اثر خیار، انتخاب بین فسخ و گرفتن ارش است (مادهٔ ۴۲۲).
۲ متن ماده با قیود
مواد ۴۲۲، ۴۲۳ و ۴۲۴ قانون مدنی
ماده ۴۲۲: اگر بعد از معامله ظاهر شود که مبیع معیوب بوده مشتری مختار است در قبول مبیع معیوب با اخذ ارش یا فسخ معامله.
ماده ۴۲۳: خیار عیب وقتی برای مشتری ثابت می‌شود که عیب مخفی و موجود در حین عقد باشد.
ماده ۴۲۴: عیب وقتی مخفی محسوب است که مشتری در زمان بیع عالم به آن نبوده است اعم از اینکه این عدم علم ناشی از آن باشد که عیب واقعاً مستور بوده است یا اینکه ظاهر بوده ولی مشتری ملتفت آن نشده است.
عبارت‌های رنگی، قیدهای تعیین‌کنندهٔ حکم‌اند.
گزینهٔ دام می‌گوید «چون عیب با یک نگاه ساده قابل دیدن بود، مخفی نیست و خیار عیب منتفی است». با نص مادهٔ ۴۲۴ این گزینه غلط است؛ ملاک، عدم علم مشتری است.
۳ تک‌تست
خریدار یخچالی را می‌خرد که ترک روی درِ آن با نگاه دقیق قابل دیدن بود، اما او در زمان خرید ملتفت نشد. آیا خیار عیب دارد؟